Pono\u0107 jest jedna rzecz, kt\u00f3ra niemal\u017ce ka\u017cdemu z nas sprawia przyjemno\u015b\u0107. Mowa o przytulaniu. Ten jeden z najbardziej prostych i instynktownych gest\u00f3w ma w sobie ogromna moc: koi, daje uczucie spokoju i bezpiecze\u0144stwo. A to za spraw\u0105 oksytocyny. Okazuje si\u0119, \u017ce hormon mi\u0142o\u015bci nie tylko ma wp\u0142yw na budowanie wzajemnych wi\u0119zi, ale te\u017c wp\u0142ywa na rozw\u00f3j m\u00f3zgu i zdolno\u015b\u0107 uczenia si\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Gdy my\u015blisz o uczeniu si\u0119, to zapewne w pierwszej kolejno\u015bci wymieniasz nauk\u0119 m\u00f3wienia, czytania, pisania czy liczenia. Ale tak naprawd\u0119 uczy\u0107 si\u0119 zaczynamy du\u017co wcze\u015bniej, a narz\u0119dziem, kt\u00f3re dostarcza nam najwi\u0119cej danych i nowych bod\u017ac\u00f3w, jest dotyk. To dlatego, \u017ce rozwija si\u0119 jako pierwszy z naszych pi\u0119ciu zmys\u0142\u00f3w. Badanie prowadzone przez po\u0142o\u017cn\u0105 dr Susan Crowe na Uniwersytecie Stanforda wyszczeg\u00f3lnia dziewi\u0119\u0107 pierwszych odruch\u00f3w noworodka. S\u0105 nimi: p\u0142acz, relaks, aktywno\u015b\u0107, odpoczynek, czo\u0142ganie si\u0119 na brzuchu mamy, oswojenie si\u0119 z rodzicami, ssanie i sen. Zdaniem ekspertki umo\u017cliwienie kontaktu sk\u00f3ra do sk\u00f3ry zaraz po narodzinach (o ile stan zdrowia matki i dziecka na to pozwala) daje zar\u00f3wno dziecku, jak i matce poczucie bezpiecze\u0144stwa i spokoju. Tylko trzymanie dziecka przez matk\u0119 w ci\u0105gu pierwszej godziny mo\u017ce pom\u00f3c w normalizacji temperatury jego cia\u0142a, bicia serca i oddychania. U wielu niemowl\u0105t zmniejsza tak\u017ce p\u0142aczliwo\u015b\u0107. Jednocze\u015bnie u matki uwalnia si\u0119 wi\u0119cej hormon\u00f3w relaksacyjnych. To tak\u017ce u\u0142atwia budowanie wi\u0119zi mi\u0119dzy matk\u0105\/ojcem i dzieckiem. Wed\u0142ug artyku\u0142u opublikowanego w periodyku „Stanford Medicine” podobne efekty w budowaniu relacji i blisko\u015bci mo\u017ce da\u0107 masa\u017c niemowl\u0105t.<\/p>\n\n\n\n
Z kolei badanie przeprowadzone na Uniwersytecie Waszyngto\u0144skim mia\u0142o pom\u00f3c w ustaleniu obszaru m\u00f3zgu, w kt\u00f3rym dziecko rejestruje zar\u00f3wno dotyk \u201eodczuwalny\u201d, jak i \u201eobserwowany\u201d. Badanie to dowodzi, \u017ce niemowl\u0119ta potrafi\u0105 odr\u00f3\u017cni\u0107 rzeczywisty dotyk fizyczny od obrazu d\u0142oni dotykaj\u0105cej innej osoby. W wieku siedmiu miesi\u0119cy dziecko nie tylko mo\u017ce zrozumie\u0107 poj\u0119cie \u201eja\u201d, ale tak\u017ce wie, \u017ce jego cia\u0142o jest czym\u015b oddzielnym (wcze\u015bniej uwa\u017cano, \u017ce do dziewi\u0119ciu miesi\u0119cy dziecko postrzega siebie i mam\u0119 jako jedn\u0105 osob\u0119). Naukowcy odkryli to za pomoc\u0105 specjalistycznego obrazowania, kt\u00f3re rejestrowa\u0142o reakcj\u0119 na dotyk w korze somatosensorycznej m\u00f3zgu. W zale\u017cno\u015bci od tego, czy by\u0142 to rzeczywisty dotyk, w jakiej cz\u0119\u015bci cia\u0142a nast\u0105pi\u0142 kontakt lub czy by\u0142 to jedynie obraz pokazywany dziecku, zmienia\u0142y si\u0119 miejsce i si\u0142a odczuwania dotyku. Ju\u017c siedmiomiesi\u0119czne niemowl\u0119 rozumie, \u017ce jego r\u0119ka porusza si\u0119 podobnie jak r\u0119ka innej osoby. Dzi\u0119ki na\u015bladowaniu dziecko si\u0119 uczy, np. poruszania, m\u00f3wienia itd. I to w\u0142a\u015bnie ten proces umo\u017cliwia nauk\u0119 empatii.<\/p>\n\n\n\n
Wr\u00f3\u0107my do pierwszego kontaktu sk\u00f3ra do sk\u00f3ry. Uwalnia si\u0119 wtedy oksytocyna – ten sam hormon, kt\u00f3ry pojawia si\u0119 u kobiety podczas porodu, orgazmu i przytulania. Oksytocyna pomaga w tworzeniu si\u0119 wi\u0119zi matki z dzieckiem. To mo\u017ce wyja\u015bnia\u0107, dlaczego karmienie piersi\u0105 podnosi poziom hormon\u00f3w u kobiety. Wp\u0142ywa te\u017c wzmacniaj\u0105co na poczucie zaufania, blisko\u015bci w relacjach oraz jest odpowiedzialna za pojawienie si\u0119 instynktu macierzy\u0144skiego. Naukowcy z Instytutu Weizmana odkryli, \u017ce hormon ten jest odpowiedzialny za wytwarzanie si\u0119 naczy\u0144 krwiono\u015bnych w m\u00f3zgu p\u0142od\u00f3w. Dlatego produkcja oksytocyny w organizmie dziecka rozpoczyna si\u0119 w momencie pe\u0142nego rozwoju m\u00f3zgu. Co wi\u0119cej, jest ona niezale\u017cna od zachowania czy emocji, jakie do\u015bwiadcza matka dziecka.<\/p>\n\n\n\n
Zrozumienie wp\u0142ywu oksytocyny na nasze zachowania emocjonalne i spo\u0142eczne jest nieco skomplikowane. Zasadniczo chodzi o to, \u017ce gdy jeste\u015bmy z ukochan\u0105 osob\u0105 lub przebywamy w grupie przyjaci\u00f3\u0142 i do\u015bwiadczamy interakcji, kt\u00f3ra wyzwala wy\u017cszy poziom oksytocyny jako pozytywne do\u015bwiadczenie, wtedy b\u0119dziemy widzie\u0107 te osoby jako bezpieczne, godne zaufania. B\u0119dziemy te\u017c rozwija\u0107 nasze uczucia wzgl\u0119dem nich. I odwrotnie, gdy jeste\u015bmy w towarzystwie os\u00f3b naszym zdaniem mniej wiarygodnych, trzymamy dystans.<\/p>\n\n\n\n
Jest to jedna z metod, dzi\u0119ki kt\u00f3rej tworzymy plemi\u0119 przyjaci\u00f3\u0142 i okre\u015blamy, kim jest nasza rodzina. Oksytocyna odgrywa te\u017c rol\u0119 w pami\u0119ci spo\u0142eczno\u015bciowej. Wydarzenia, podczas kt\u00f3rych dochodzi do wyzwolenia hormonu (takie, w kt\u00f3rych czujemy przyp\u0142yw euforii, rado\u015bci, b\u0142ogo\u015bci), uznajemy za lepsze od tych, w czasie kt\u00f3rych to si\u0119 nie dzieje.<\/p>\n\n\n\n
Naukowcy kontynuuj\u0105 badania nad wp\u0142ywem i znaczeniem oksytocyny ze wzgl\u0119du na jej bardzo z\u0142o\u017cony charakter. Wa\u017cne jest jednak, aby\u015bmy rozumieli, \u017ce spos\u00f3b, w jaki postrzegamy przyjaci\u00f3\u0142, rodzin\u0119 i nieznajomych oraz emocjonalne interakcje mi\u0119dzy nimi, jest wa\u017cnym czynnikiem rozwojowym. Odnosi si\u0119 to do dziecka, kt\u00f3re dopiero kszta\u0142tuje swoje rozumienie \u015bwiata, obserwuj\u0105c i na\u015bladuj\u0105c zachowania otaczaj\u0105cych go doros\u0142ych i dzieci.<\/p>\n\n\n\n
I cho\u0107 naukowcy nadal szukaj\u0105 odpowiedzi na pytanie, dlaczego dotyk jest nam tak bardzo potrzebny do szcz\u0119\u015bcia i \u017cycia, to instynktownie wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nas wie, \u017ce przytulanie si\u0119 ma ogromn\u0105 moc tworzenia blisko\u015bci, dawania wsparcia, budowania wi\u0119zi i wzajemnego zaufania.<\/p>\n\n\n\n
Aleksandra Mijakoska-Siemion<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pono\u0107 jest jedna rzecz, kt\u00f3ra niemal\u017ce ka\u017cdemu z nas sprawia przyjemno\u015b\u0107. Mowa o przytulaniu. Ten jeden z najbardziej prostych i instynktownych gest\u00f3w ma w sobie ogromna moc: koi, daje uczucie spokoju i bezpiecze\u0144stwo. A to za spraw\u0105 oksytocyny. Okazuje si\u0119, \u017ce hormon mi\u0142o\u015bci nie tylko ma wp\u0142yw na budowanie wzajemnych wi\u0119zi, ale te\u017c wp\u0142ywa na […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":543,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[56,53],"tags":[],"class_list":{"0":"post-159","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","8":"category-zdrowie"},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=159"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":209,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/159\/revisions\/209"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=159"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=159"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=159"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}