Dotyk to zmys\u0142 pozwalaj\u0105cy nam pozna\u0107 otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat. Przyj\u0119\u0142o si\u0119, \u017ce zmys\u0142\u00f3w jest pi\u0119\u0107 – wzrok, s\u0142uch, dotyk, smak i w\u0119ch. Rozwa\u017caj\u0105c spraw\u0119 dok\u0142adniej, doszliby\u015bmy do wniosku, \u017ce jest jednak wi\u0119cej. Bo dotyk to naprawd\u0119 kilka r\u00f3\u017cnych zmys\u0142\u00f3w… Jak dzia\u0142aj\u0105 nerwy czuciowe, dzi\u0119ki kt\u00f3rym jeste\u015bmy wra\u017cliwi na dotyk?.<\/p>\n\n\n\n
Zmys\u0142 dotyku pozwala nam odnale\u017a\u0107 si\u0119 w otoczeniu. Czujemy lekki dotyk, silny ucisk, b\u00f3l, ciep\u0142o i zimno, drgania, a za pomoc\u0105 czucia g\u0142\u0119bokiego odbieramy ruchy w\u0142asnego cia\u0142a. <\/p>\n\n\n\n
Dzi\u0119ki temu ostatniemu wiemy na przyk\u0142ad, czy mi\u0119sie\u0144 jest rozlu\u017aniony, czy napi\u0119ty. Nie patrz\u0105c, wiemy te\u017c, w jakim po\u0142o\u017ceniu znajduj\u0105 si\u0119 ramiona, nogi, ca\u0142e cia\u0142o. Z zamkni\u0119tymi oczami mo\u017cemy dotkn\u0105\u0107 do nosa po kolei czubkami wszystkich palc\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n
Czucie g\u0142\u0119bokie jest \u015bci\u015ble zwi\u0105zane ze zmys\u0142em r\u00f3wnowagi, pomijanym przy wymienianiu zmys\u0142\u00f3w. A to w\u0142a\u015bnie on pozwala nam sta\u0107 prosto i nie przewraca\u0107 si\u0119. <\/p>\n\n\n\n
Konkretnie – utrzymanie r\u00f3wnowagi jest kombinacj\u0105 tego, co „m\u00f3wi\u0105” nam organy r\u00f3wnowagi w uchu \u015brodkowym, co widz\u0105 oczy, rejestruje sk\u00f3ra (czucie powierzchowne) oraz mi\u0119\u015bnie (czucie g\u0142\u0119bokie). <\/p>\n\n\n\n
Cia\u0142ka kra\u0144cowe nerw\u00f3w s\u0105 wyspecjalizowane – jedne s\u0105 wra\u017cliwe na lekki dotyk, inne na b\u00f3l czy wibracje, jeszcze inne na ciep\u0142o i zimno. Podra\u017cnienie cia\u0142ka kra\u0144cowego powoduje powstanie impulsu elektrycznego w po\u0142\u0105czonym z nim nerwie czuciowym. Impuls biegnie obwodowymi nerwami czuciowymi do rdzenia kr\u0119gowego, a potem do kory m\u00f3zgowej. Tam por\u00f3wnywane s\u0105 bod\u017ace dotykowe oraz bod\u017ace p\u0142yn\u0105ce z innych zmys\u0142\u00f3w. W ten spos\u00f3b rozpoznajemy przedmioty lub np. uzmys\u0142awiamy sobie niebezpiecze\u0144stwo (b\u00f3l + ciep\u0142o = oparzenie). Yet strangely the place did not seem crowded. I\u2019m not sure if it was the sheer size of the place, or whether the masses congregated in one area and didn\u2019t venture far from the main church, but I didn\u2019t feel overwhelmed by tourists in the monastery. Dotyk to zmys\u0142 pozwalaj\u0105cy nam pozna\u0107 otaczaj\u0105cy nas \u015bwiat. Przyj\u0119\u0142o si\u0119, \u017ce zmys\u0142\u00f3w jest pi\u0119\u0107 – wzrok, s\u0142uch, dotyk, smak i w\u0119ch. Rozwa\u017caj\u0105c spraw\u0119 dok\u0142adniej, doszliby\u015bmy do wniosku, \u017ce jest jednak wi\u0119cej. Bo dotyk to naprawd\u0119 kilka r\u00f3\u017cnych zmys\u0142\u00f3w… Jak dzia\u0142aj\u0105 nerwy czuciowe, dzi\u0119ki kt\u00f3rym jeste\u015bmy wra\u017cliwi na dotyk?. Zmys\u0142 dotyku pozwala nam odnale\u017a\u0107 si\u0119 w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":197,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"tdm_status":"","tdm_grid_status":"","footnotes":""},"categories":[53],"tags":[],"class_list":{"0":"post-162","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-zdrowie"},"amp_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=162"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":199,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/162\/revisions\/199"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.swiatdotyku.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Najwra\u017cliwsze czubki palc\u00f3w<\/em>
Nasza sk\u00f3ra nie wsz\u0119dzie jest tak samo czu\u0142a. Najwra\u017cliwsze s\u0105 opuszki palc\u00f3w – tam znajduje si\u0119 wi\u0119cej zako\u0144cze\u0144 nerwowych ni\u017c w kt\u00f3rymkolwiek innym miejscu sk\u00f3ry. Dlatego wystarczy dotkn\u0105\u0107 czego\u015b bardzo delikatnie, by pozna\u0107 kszta\u0142t, faktur\u0119, twardo\u015b\u0107. Du\u017co czuciowych zako\u0144cze\u0144 znajduje si\u0119 w j\u0119zyku, wargach, czubku nosa, dolnej cz\u0119\u015bci twarzy i palcach st\u00f3p. Najmniej – w sk\u00f3rze ramion, ud i grzbietu.<\/p>\n\n\n\nWa\u017cne<\/h2>\n\n\n\n
Czucie powierzchowne<\/em>
Wra\u017cenia dotykowe odczuwamy dzi\u0119ki tzw. cia\u0142kom kra\u0144cowym nerw\u00f3w czuciowych, rozmieszczonym g\u0142\u0119biej lub p\u0142ycej w sk\u00f3rze. Rozr\u00f3\u017cnia si\u0119 cia\u0142ka opuszkowate, blaszkowate, dotykowe, nerwowe p\u0142ciowe i \u0142\u0105kotki dotykowe. Odbieraj\u0105 one takie wra\u017cenia, jak dotyk, b\u00f3l (i podobne: k\u0142ucie, pieczenie, sw\u0119dzenie), ciep\u0142o i zimno.
Czucie g\u0142\u0119bokie<\/em>
W g\u0142\u0119bi cia\u0142a znajduj\u0105 si\u0119 narz\u0105dy czucia g\u0142\u0119bokiego. I tak np. w torebkach stawowych spotykamy cia\u0142ka nerwowe stawowe. Bogate unerwienie czuciowe maj\u0105 te\u017c mi\u0119\u015bnie, omi\u0119sna (tkanka otaczaj\u0105ca p\u0119czki mi\u0119\u015bniowe), wi\u0119zad\u0142a, powi\u0119zie i okostna. Dzi\u0119ki temu – poza bolesno\u015bci\u0105 mi\u0119\u015bni czy staw\u00f3w – mo\u017cemy oceni\u0107 np. twardo\u015b\u0107 ujmowanego przedmiotu, jego ci\u0119\u017car, odporno\u015b\u0107, elastyczno\u015b\u0107 itp.
Przyzwyczajanie si\u0119 do bod\u017aca<\/em>
Receptory czuciowe maj\u0105 zdolno\u015b\u0107 adaptacji, tzn. „przyzwyczajaj\u0105 si\u0119” do dzia\u0142ania bod\u017aca. Do receptor\u00f3w szybko si\u0119 adaptuj\u0105cych nale\u017c\u0105 np. te wra\u017cliwe na dotyk i ucisk. D\u0142ugie oddzia\u0142ywanie bod\u017aca powoduje, \u017ce jest on coraz s\u0142abiej odczuwany. Do wolno adaptuj\u0105cych si\u0119 receptor\u00f3w nale\u017c\u0105 niekt\u00f3re termoreceptory. Co ciekawe, receptory b\u00f3lowe nie adaptuj\u0105 si\u0119. Nie mog\u0105 – bo bod\u017ace b\u00f3lowe maj\u0105 za zadanie informowanie np. o chorobie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"